Wekelijks maaien, onkruid wieden, bijmesten, verticuteren, beregenen in de zomer, een gazon vraagt behoorlijk wat van je. En dat terwijl het er in de zomer toch al snel vergeeld bij staat en in de winter er modderig en grauw uitziet. Geen wonder dat steeds meer mensen nadenken over alternatieven voor gras.
Gelukkig zijn er legio opties. Van groene, ecologische alternatieven die ook nog eens goed zijn voor insecten en bijen, tot onderhoudsarme bestrating die er het hele jaar door goed uitziet. Hieronder een eerlijk overzicht.
Waarom steeds meer mensen afscheid nemen van gras
Een traditioneel gazon vraagt gemiddeld zo’n 30 tot 60 minuten onderhoud per week in het groeiseizoen. Opgeteld kom je al snel op tientallen uren per jaar. Voor drukke tuiniers is dat gewoon te veel. Bovendien scoort een traditioneel gazon slecht op biodiversiteit, de meeste gazons zijn een groen woestijn voor insecten.
De trend naar meer biodiversiteitsgerichte tuinen, klimaatbestendig tuinieren en minder onderhoud drijft de populariteit van grasalternatieven flink op. En niet alleen bij tuiniers die niet van maaien houden, ook enthousiaste tuiniers kiezen steeds vaker bewust voor alternatieven.
Bodembedekkers als groen alternatief
Bodembedekkers zijn planten die laag blijven en de grond volledig bedekken. Ze verdringen onkruid (minder wieden), hebben geen maaibeurt nodig en bieden veel meer voor insecten dan gras. Het is de meest duurzame en ecologische keuze als je groen wil blijven.
Sedum: droogtebestendig en bijenparadijs
Sedum is één van de meest populaire grasalternatieven. Het is vetplantachtig, droogtebestendig en bloeit in de zomer met mooie bloempjes in roze, wit of geel. Voor bijen en vlinders is een sedumdek een feestje.
Een sedumveld aanleggen doe je met sedumstelten of sedumdallen. Ze zijn goed op zandige en droge gronden. Op zware klei of te vochtige grond doen ze het minder goed.
Klaver en kruidengazon
Een klavergazon of kruidengazon is een mix van klaver, madeliefjes, kamille en andere lage kruiden. Het ziet er wilde en charmanante uit dan een strak gazon, heeft nauwelijks onderhoud nodig en is een paradijs voor bijen. Je kunt het zo’n twee à drie keer per jaar maaien in plaats van wekelijks.
Klaver heeft nog een bijkomend voordeel: het fixeert stikstof uit de lucht en voedt zo de bodem zelf. Je hoeft nooit te bemesten.
Gravel en sierstenen als grasalternatief
Gravel, sierkiezel, basaltgruis, Belgische hardsteen, witte kwarts, zijn populaire keuzes voor onderhoudsarme tuinen. Het ziet er strak uit, heeft nul maaionderhoud nodig en is makkelijk aan te leggen.
Let wel op: volledig gravel is niet ideaal voor waterafvoer en biodiversiteit. Leg altijd een laag gravel op waterdoorlatend gronddoek, niet op ondergrondse folie, want dat is slecht voor de bodem en het grondwater. En gebruik gravel in combinatie met planten of bodembedekkers voor een mooier en ecologischer resultaat.
Welk gravel past bij jouw tuin? Wit gravel oogt mediterraan en strak. Grijs basalt is industrieel en modern. Roodachtig graniet is warm en combineert mooi met aardetinten. Zwart basaltgruis is heel strak en wordt vaak gebruikt in minimalistische tuinen.
Betegelen: wanneer is dat een goed idee?
Volledig betegelen is populair maar heeft nadelen. Een betegelde tuin is vrijwel onderhoudsloos, maar staat ook weinig water door en heeft niets te bieden voor insecten en biodiversiteit. In stedelijke gebieden draagt het bij aan hitte en wateroverlast.
Een goed compromis: beleg maximaal 50% van je tuin met harde bestrating en gebruik de rest voor groen, gravel of bodembedekkers. In veel gemeenten zijn er inmiddels ook regels over het percentage verharding in tuinen, check dit even voor je begint.
Combinaties: het beste van meerdere werelden
De mooiste en meest functionele tuinen combineren meerdere materialen en begroeiingen. Een terrasgedeelte in composiet hout of klinkers, een zone met gravel en droogtebestendige planten, en een hoekje met bodembedekkers of een kruidenbed. Zo heb je altijd een schone, droge plek om te zitten én een mooie, levende tuin.
Tip: gebruik stapstenen van natuursteen of beton als looproute door een bodembedekker of gravelveld. Dat geeft structuur en is praktisch.
Wat kies je voor een kleine stadstuin?
Voor een kleine stadstuin zijn de beste keuzes: een composiet houten vlonder (onderhoudsvriendelijk, warm, uitnodigend), gecombineerd met verticaal groen aan de schutting (klimplanten of een verticale tuin), en een paar grote bak- of sierpotten met lage bodembedekkers of kruiden. Zo heb je een complete tuin die vrijwel geen wekelijks onderhoud vraagt.
Op Woonspots.nl vind je meer tuin inspiratie als je nog aan het zoeken bent naar de stijl die bij jou past. Want of je nu een strakke stadstuin wil of een wilder, ecologisch tuintje, er is altijd een oplossing die past.