Sommige planten hebben het gewoon allemaal. De geur, de kleur en het karakter dat een tuin meteen tot leven wekt. Lathyrus – ook wel pronkerwt genoemd – is zo’n bloem. Met haar sierlijke bloei en heerlijke geur heeft ze een bijna nostalgische uitstraling die doet denken aan een Engelse cottagetuin of een zomer uit een ouderwets prentenboek.
Wie een border of balkon vol romantiek wil, zit met lathyrus altijd goed. Het leuke is dat je deze bloem heel eenvoudig zelf kunt zaaien. En hoe eerder je begint, hoe langer je ervan geniet.
Wat is lathyrus en waarom zou je het willen?
Lathyrus odoratus is een eenjarige klimplant met dunne stengels, frisgroen blad en vlinderachtige bloemen. De geur is intens en zoet. Denk aan een mix van jasmijn, honing en zomerregen. Er zijn klassieke rassen die al decennialang in omloop zijn, maar ook modernere soorten met grotere bloemen of opvallende kleuren.
Naast hun charme hebben lathyrussen ook een praktische kant. Ze trekken bestuivers aan zoals bijen en hommels, ze bloeien rijkelijk en je kunt ze makkelijk combineren met andere planten.
Wanneer en hoe zaai je lathyrus?
Het zaaien van lathyrus begint al in de late winter. Vanaf februari kun je binnenshuis starten. Dit geeft je een voorsprong zodat je planten in het voorjaar al stevig en bloeirijp zijn.
Stap 1. Zaden voorweken
Lathyruszaden zijn hard. Laat ze een nachtje weken in lauwwarm water om het vliesje te verzachten. Hierdoor kiemen ze sneller en gelijkmatiger.
Stap 2. Voorzaaien in potjes
Gebruik turfpotjes of biologische zaaibakjes met luchtige potgrond. Duw de zaden ongeveer 2 tot 3 cm diep in de aarde. Zet de potjes op een lichte vensterbank bij kamertemperatuur. Binnen 10 dagen zie je de eerste sprietjes.
Stap 3. Afharden en uitplanten
Vanaf april kun je de zaailingen laten wennen aan buitenlucht door ze overdag buiten te zetten. Na de IJsheiligen (half mei) mogen ze de grond in. Kies een zonnige plek met wat ondersteuning. Denk aan gaas, bamboestokken of een hekwerk.
Stap 4. Onderhouden en laten klimmen
Lathyrus heeft een beetje begeleiding nodig. Bind de jonge scheuten voorzichtig vast met touw of klittenband. Geef regelmatig water, vooral bij droogte. En vergeet niet: hoe vaker je bloemetjes plukt, hoe meer er komen.
Stap 5. Genieten en combineren
Lathyrus is prachtig op zichzelf maar doet het ook goed met andere zomerbloeiers zoals dahlia’s, cosmea of salvia. Combineer ze in kleurenpaletten of juist in bonte chaos voor een weelderig effect.
Tips voor een geslaagde lathyrusoogst
- Pluk ’s ochtends vroeg voor de beste geurbeleving
- Knip altijd met een scherp schaartje net boven een bladpaar
- Laat geen zaaddozen ontstaan, dit remt de bloei
- Bemest licht met compost of organische bloeimest
- Geef steun en ruimte: ze groeien tot 1.80 meter hoog
Lathyrus geeft je tuin niet alleen visueel iets extra’s maar ook een beleving. Het is een bloem die herinneringen maakt, boeketten vult en de lucht verzacht. En het mooie is: hoe vaker je plukt, hoe meer je terugkrijgt.