De portulaca, ook wel bekend als portulakroos of moss rose, is een van die planten die je tuin direct opvrolijkt. Met zijn felgekleurde bloemen en dikke, vetachtige blaadjes is het een echte zomerfavoriet. Maar zodra de herfst eraan komt, rijst de vraag: kun je portulaca overwinteren? En zo ja, hoe pak je dat aan zonder gedoe? Het antwoord is ja, al vraagt het wel wat aandacht. De plant komt oorspronkelijk uit warme, droge gebieden en is dus niet bestand tegen vorst. Toch kun je hem met een paar slimme stappen ook na de zomer laten stralen.
Waarom portulaca niet winterhard is
De portulaca is een éénjarige vetplant in koude klimaten. In zijn natuurlijke habitat – denk aan Zuid-Amerika en delen van Azië – kent hij geen ijzige winters. In Nederland en België daarentegen heeft hij het moeilijk zodra de temperaturen onder de tien graden duiken. De plant houdt van zon, warmte en droge omstandigheden. Natte, koude grond is funest. Daarom overleven ze de winter buiten zelden.
Binnen overwinteren: zo doe je dat stap voor stap
Als je een portulaca wilt overwinteren, moet je op tijd ingrijpen. Wacht niet tot de eerste vorst, maar haal de plant al naar binnen zodra de nachten kouder worden. Dat kan vanaf eind september of begin oktober, afhankelijk van waar je woont. Zet hem op een lichte plek, zoals een vensterbank op het zuiden of een verwarmde serre. De plant heeft minstens zes uur licht per dag nodig om niet slap en langgerekt te worden.
Snoei lange uitlopers terug om hem compacter te houden. Geef weinig water, alleen als de grond echt droog aanvoelt. Te natte grond in combinatie met weinig licht zorgt snel voor rot. Bemesten is niet nodig zolang hij binnen staat.
Alternatief: portulaca stekken in de herfst
Een andere manier om portulaca te behouden, is door stekken te nemen voordat de kou inzet. Knip een paar gezonde scheuten af, verwijder de onderste blaadjes en zet ze in een potje met vochtige potgrond of perliet. Binnen een paar weken ontwikkelen zich wortels en kun je de jonge plantjes binnenshuis verder laten groeien. Dit werkt vooral goed als je weinig ruimte hebt, want jonge stekjes nemen minder plek in dan een volgroeide plant.
Buiten beschermen? Alleen in zachte winters
In delen van Nederland waar het ’s winters minder streng vriest, kun je proberen om portulaca op een beschutte plek buiten te laten staan. Denk aan een plek tegen een zuidmuur, eventueel onder een afdak. Bedek de grond rondom de plant met stro of bladeren om de wortels te beschermen. Maar let op: dit blijft een risico. Eén stevige nachtvorst kan al fataal zijn. Deze methode werkt dus alleen als experiment, niet als garantie.
Portulaca uit zaad opnieuw opkweken
Als je geen ruimte hebt om planten of stekken binnen te houden, kun je er ook voor kiezen om de portulaca elk jaar opnieuw te zaaien. De plant zaait zich soms vanzelf uit als de omstandigheden gunstig zijn. Je kunt ook in de nazomer zaadjes verzamelen en deze in het voorjaar opnieuw zaaien. Bewaar het zaad op een droge, koele plek. Vanaf april of mei kunnen ze binnen worden voorgezaaid, waarna je ze na de ijsheiligen buiten uitplant.
Wat te doen met uitgebloeide planten?
Zodra je merkt dat de portulaca zijn beste tijd heeft gehad, kun je bepalen wat je ermee doet. Gooi je hem op de composthoop of probeer je hem te redden? Veel hangt af van hoeveel tijd en ruimte je hebt. Heb je een kas of serre, dan is overwinteren goed te doen. Heb je alleen een klein appartement? Dan zijn stekjes een handig alternatief.
Portulaca overwinteren is dus goed mogelijk, zolang je de plant maar op tijd beschermt tegen kou. Of je nu kiest voor binnen zetten, stekken of zaaien: met een beetje aandacht geniet je er volgend jaar gewoon weer van. bij woonspots.nl vind je nog veel meer tuin inspiratie.
